Sınırların Ötesinde Bir Bağ Kurmak: Şanlıurfa Hamilik Projesi’nden Bir Psikologun Notları

Her çocuğun bir hikâyesi vardır. Ama bazı çocukların hikâyesi, sınır çizgilerinin ötesinde, savaş seslerinin ortasında, kayıpların içinde başlar.

Ben, Şanlıurfa’da yürütülen Hamilik Projesi’nde bu hikâyelere tanıklık eden bir psikologtum. Görevim yalnızca uygulayıcı olmak değildi; aynı zamanda, o gözlerin içindeki sessiz çağrıyı duymak, yanlarında oturmak, oyunlarına katılmak ve onlara ait olmayan yüklerden bir nebze olsun arınmaları için güvenli bir alan oluşturmaktı.

Savaşın Gölgesinde Büyüyen Çocuklar

Proje, savaşta babasını kaybetmiş, çoğu zaman göçün travmasıyla mücadele eden, Suriyeli 340 çocuğa yönelik olarak planlandı. Kimi kardeşlerine ebeveyn olmuştu, kimi okulda zorbalığa uğruyor, kimi ise hâlâ hangi ülkede olduğunu bile bilmiyordu.

Bu çocukların bazıları artık çocukluklarını yaşamıyor; erken büyüyen, suskun, sorumluluklarla ağırlaşmış hayatlar sürüyorlardı. Bizim niyetimiz, onlara çocukluklarını bir parça geri verebilmekti.

Psikososyal Bir Dokunuş: Oyun, Sanat ve Psikodrama

Çalışmalarımız her çocuk için üç temel çalışma ekseninde şekillendi: psikodrama, sanat çalışması ve travma duyarlı grup çalışmaları. Çalışmalarda kullandığımız dil sade ve şefkatliydi; çünkü bu çocukların çoğu ilk kez duygularının konuşulabildiği bir ortamla karşılaşıyordu.

🏰 Korunması Gereken Bir Kale Var

İlk çalışmada çocuklarla tanışırken süper bambu çubuklardan bir “kale” inşa ettik. Bu kale, onların korumak istediği şeylerin—anneleri, babaları, bedenleri, duyguları—sembolüydü. Kale büyüdükçe çocuklar içine girdi, orada oyun oynadı ve ilk kez “kendilerine ait bir alan” kurmanın hazzını yaşadı. Her çocuk, kale inşasının sonunda “şövalye” ilan edildi ve bir kale gibi güçlü olabileceklerine inandılar.

🦖 Felaket Dinozorları ve İyileşme Çantası

Bir diğer çalışmada, çocuklara felaket sonrası göç etmiş yaralı dinozorların hikâyesi anlatıldı. Dinozorların bedenlerindeki yaraları sargılarla sardık, onlara stetoskopla kalp atışlarını dinlettik. Aslında dinozoru iyileştirirken kendi içlerindeki acılara dokunuyorlardı. Sonra bir iyileşme çantası hazırladık. İçine kimi “cesaret” koydu, kimi “anne duası”, kimi ise “oyun saatleri”. O çantalar, onların iç dünyalarına dair en temiz mesajlardı.

🌿 Şifa Köyü: Hayal Edilen Bir Güvenli Yer

Son çalışmada, gözler kapandı ve çocuklar meditasyon eşliğinde “şifa köyü”nü hayal etti. Çimenler, güneş, sevdiklerimiz, dua edilen bir köşe, serin bir gölge… Her çocuk, zihninde bir sığınak kurdu. O köylerde babasıyla tekrar buluşan da vardı, çiçek açan ağaçların altında oyun oynayan da.

Sayılardan Fazlası: Gerçek Geri Bildirim Çocukların Kalbinden Gelir

Proje boyunca her çocuğa zeka ve dikkat testi uygulandı. Veriler analiz edildi, gelişimler kayda geçti. Ama en anlamlı gelişme, seans sonrası çocuğun elimi tutarken “Sonra yine gelecek misiniz?” diye sormasıydı.

Bu çocuklar birer istatistik değil. Onlar birer yürek, birer hikâye, birer umut…

Bir Psikologun Gözünden…

Bu proje, sadece çocuklara değil, bana da iyi geldi. Sınırların, dillerin ve acıların ötesinde bir bağ kurmanın mümkün olduğunu gördüm. Bir kaleye isim verirken, bir balonun peşinden koşarken, bir çantaya umut yerleştirirken… Biz yalnızca onları onarmadık; onlarla insanlığımızı da onardık.

Ve Şimdi…

Hamilik Projesi tamamlandı ama o kalelerde, o çantalarda, o çizimlerde büyüyen duygular hâlâ sürüyor. Çocuklar hayata yeniden tutunmaya çalışıyor. Ve biz, onlara eşlik eden yetişkinler olarak, bu yolculuğun bir parçası olduğumuz için minnettarız.